بازار، اعتصاب و علت ادامه آن

اعتصاب بازار تبریز

تقی روزبه: مردم ناراضی، روحانیت ناراضی، بازار ناراضی، سایر باندهای قدرت ناراضی از فرادستی باند احمدی نژاد و … پس دراین مملکت کی ازاوضاع  راضی است؟ بنظرمی رسد اوضاع  شیرتوشیر و بقول خامنه ای غبارآلود است که البته برخلاف ادعای او نه فقط به سمت فرونشستن غبارها نمی رود بلکه غبارآلودتر نیز می شود.

به قول فردوسی  معرکه نبردچنان داغ شده که گوئی» زمین شش شد وآسمان گشت هشت»!. دراین وضعیت وارونه که طبقه ای ازگل ولای اززمین کنده شده و به آسمان می رود، ظاهرا معلوم نیست که کدام طبقه بهره مند ازاوضاع  است و راضی از آن  و کدام طبقه اوضاع  به کامش نیست و ناراضی.  خلاصه آنکه جنگ مغلوبه هفتادودو ملت است.

اما سؤال غامض ترآنکه حالا که دولت فهمید  سنبه حریف  پرزور است* ،به سرعت عقب نشینی کرد؛ بطوری  که حتی از افزایش  30  درصد قبلی توافق شده طرفین به 15 درصد هم رضایت داد، چرا بازار- درکنار چانه زنی های خود، هم چنان  به اعتصاب خود ادامه داده است؟ ظاهرا این سؤال حتی ازسؤال اول -خود مبادرت به اعتصاب – بغرنج تراست:

چنین پدیده ای معرف پیچیدگی منازعات واوضاع واحوالی است که بدون دقت درآن  به پاسخی  قانع کننده دست نخواهیم یافت:
الف- نخست آنکه بازاربه دولت فخیمه احمدی نژاد و وعده وعیده های آن اعتماد لازم را ندارد.دولتی که دریک لحظه می تواند این چنین عقب نشینی کند،می تواند درلحظه دیگروازجای دیگرتعرض خود را شروع کند. پس لاجرم توافقات به عمل آمده نیازمند تضمین های بیشتری است ضمن آنکه خوداین عقب نشینی سراسیمه حاکی ازضعف دولتی است که می توان با چانه زنی های بیشتربه دست آوردهای بیشتری رسید.وضعیت بحران  به نوعی نیست که بشود برپایداری توافقات به عمل آمده اطمینان  کرد.خود دولت بیش ازهرکس دیگر حرمت احترام به قانون را بربادداده است.وقتی احمدی نژاد رسما وعلنا درصداوسیما اعلام می کند به مصوبات مجلسی،مجلسی که دست نشانده نظام است، وقعی نخواهد گذاشت به رقبای خود می آموزد که بدانند قانون قبل ازهرچیزیعنی نظر هرکس که زوربیشتری داشت.

ب- معنای دیگرت داوم اعتراض آن است که گرچه اعتراض حول مطالبات معین صنفی شروع شده  اما الزاما با تحقق این مطالبات ممکن است پایان پیدانکند.برخاسته ازوخامت بحران هم دربعد سیاسی وهم در بعد اقتصادی، درپشت خواستهای صنفی ولوبصورت پوشیده و  ضمنی، وجوه سیاسی ومطالباتی کلان هم وجود دارند که ضمن نقش آفرینی اما  هنوزنتوانسته اند با صراحت لازم مطرح شوند:
ازنظرسیاسی وقتی احمدی نژاد برای حذف رقبای اصول گراسی سنتی خود ازگردونه قدرت ، که هم چون گروه موتلفه دارای پایگاه نفوذ اجتماعی دربازارهستند، خیزبرداشته ویا متحددیرین  دیگرش ،روحانیت سنتی، تحت فشارهای روزافزونی ازسوی نسل جدید نواصول گرایان قرارگرفته است،بازاربه مثابه ضلع سوم این اتحاد نمی تواند بی تفاوت بماند.

ازنظراقتصادی هم بازار دارای آن چنان غریزه  وآگاهی طبقاتی هست که نداند دولتی که درآستانه جراحی بزرگ قراردارد  و درعین حال با افت شدید منابع ارزی وافزایش بدهی دولتی و کسر بودجه  وفشارهای بین المللی مواجه شده است، به ناگزیر برای تأمین  بخشی ازنیازهای عظیم مالی  خود ،به کیسه  فتوت اصناف وافزایش مالیات چشم ندوخته باشد. چنین رویکردی درعین حال مبین نارضایتی بازاراز سیاست های اقتصادی و سیاست وارداتی وانحصاری دولت است. دولتی که دارای نقش عظیم اقتصادی است ویک دولت رانتیرنفتی است ودرعین حال بیش ازپیش به ابزاردست اندازی ومطامع  باندی یکی ازباندهای فرادست تبدیل شده است.
بی تردید تقلیل غول دولت به ابزاری دردست یکی ازباندها به خودی خود منبع عظیم بحرانی است که بندها ومفاصل حاکمیت را به لرزه افکنده است.

حاصل آن که بازاربه مثابه بخشی ازطبقه حاکم اقتصادی حاضرنیست به جراحی اقتصادی یعنی سرشکن کردن هزینه های سنگین آزادسازی قیمتها و حذف سبوبسیدها  گردن بگذارد.هم چنان که این نگرانی خود درمورد وضعیت اقتصادی را درحین مذاکرات تحت عنوان رکود،عدم رشد اقتصادی وتورم  بیان کرده است.
در وجه سیاسی هم  مخالف تمرکزقدرت سیاسی واقتصادی دردست باندهای رقیب است .

ازهمین رو اعتراض بازارضمن داشتن وجه مشخص صنفی- اقتصادی معین، اما درهمان حال  دارای سایرووجوه کلان اقتصادی وسیاسی ولو ناگفته  است که برخاسته ازکل بحران است. بحرانی که درآن هیچ طبقه ای نمی تواند خود را بی تفاوت نشان دهد وسردرگریبان خود داشته باشد.

حربه اعتصاب
گرچه منازعه بازار و دولت درماهیت خود ازنوع منازعات بالائی ها و حول چگونگی تقسیم قدرت وثروت بشمارمی رود، ونه آنگونه که برخی می خواهند آن را جدال جامعه مدنی و دولت وانمود کنند، و حتی می توان گفت که نقش حامیان «سبزبازار» دراین بحران کمرنگ است؛ اما درفضای سیاسی ملهتب کنونی و درشرایطی که یافتن اشکال مبارزه سراسری وکارساز باتوجه به سرکوب تظاهرات خیابانی از چالش های مهم جنبش است، دارای بازتاب های وسیع تری ازمنازعه بالائی ها است. چراکه به موازات مبارزه بالائی ها با یکدیگر،همزمان مبارزه ای ازسوی اقشارگوناگون مزد و حقوق بگیران و همه لایه های مردمی زحمتکش وجنبش های اجتماعی با سیاست  آزادسازی قیمت ها و افکندن هزینه های سنگین آن که اساسا بردوش زحمتکشان بوده و خواهد بود،  وجود دارد که اندیشیدن به  مبارزه سراسری اعتصاب به عنوان حربه ای مؤثروکارآ دربرابراین سیاست ویگرانه و برای متوقف کردن آن درجریان است.سیاستی که به  تعبیری سیاست کل طبقه حاکمه  وحتی سیاست بانک جهانی هم محسوب می شود. صرفنظر از جایگاه بازار در ساختار قدرت و قدرت چانی زنی ناشی ازآن وهم چنین منازعات بالائی در تضعیف اقتدار نظام ،نقش اعتصاب و گسترش آن به بازار شهرهای بزرگ و مختلف و خطر فراگیرتر شدن و بازتابی که دراذهان عمومی نسبت به  کاربرد این شکل مبارزه بوجودمی آید، موضوعی قابل توجه است.

با امتناع بازاریان واحتمالا سایراقشاربورژوازی درپذیرش بخشی ازهزینه های آزادسازی قیمت ها،دولت پرمدعا که دیواری کوتاهترازدیوارمردم نمی یابد ،قطعا تلاش خواهد کرد که  با فشاربیشتری به مردم و به لایه های زحمتکش  هزینه های کمرشکن باصطلاح جراحی وورشکستگی اقتصادی نظام را به دوش نهیف مردم بارکند. همانطورکه پیش ازاو ودرآستانه سال نوخامنه ای  سال جدید را سال کاروتلاش مضاف نام نهاد. ازهمین روتلاش برای فراگیرکردن ایده  تدارک اعتصاب عمومی ومردمی علیه کل سیاست های اقتصادی و خانه خراب کنِ آزادسازی قیمتها،که حاصلی جزبیکار وبی خانمان کردن میلیونها تن دیگرندارد،امری است اجتناب ناپذیر.چنانکه مشهوداست بورژوازی وطبقات میانی رو به بالا درراستای دفاع ازمنافع وحفظ درآمدهایشان تلاش خود را برای مقابله با سرشکن کردن هزینه های بحران بدوش خود شروع کرده اند.وقت آن است که کلیه مزدوحقوق بگیران و همه طبقات واقشارتهیدست  وصفوف همه  استثمارشوندگان با مزدوبی مزد نیز،برای مقابله با بهمن بحرانی که درحال فرودآمدن است،دست بکارشوند.

تقی روزبه
23-04-89

پیک ایران

رسانه شمایید


*-این اولین بارنیست که دولت احمدی نژاد به مصاف بازاریان می رود. دربارنخست حول ارزش افزوده نیزمنازعه بین آنها به عقب نشینی احمدی نژاد منجرشد. دراین رابطه می توانید به مقاله  اعتصاب بازار ومنازعات باندهای درونی  حاکمیت  درآدرس زیرمراجعه کنید:
وبلاگ تقی روزبه


Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: