گفتگو با آیت الله منتظری پاییز ۱۳۸۷ که برای نخستین بار به پارسی پخش میشود

حکومت با رفتارهای آقایان، شکست خواهد خورد

شبکه جنبش راه سبز: پاییز سال گذشته بود که خبرگزاری المستقبل لبنان از من خواست تا گفت و گویی با استاد سفر کرده ام آیت الله منتظری داشته باشم؛ آن عزیز، کریمانه پذیرفت و مانند همیشه، شجاع و صریح سخن گفت؛ اما تنها چند روز پس از انتشار آن، حجت الاسلام مجتبی لطفی مسئول بخش اطلاع رسانی دفتر ایشان، بازداشت و به سالها زندان محکوم شد. ترجمه پارسی این گفت و گو برای نخستین بار منتشر می شود:

سوال: در زمانی که قائم‌ مقام رهبری و جانشین آیت ‌الله خمینی بودید به ظلمی که در حق مردم می‌ شد اعتراض کردید. پس از تحمل حصر و شرایط نامساعد، آنچه انجام دادید را چگونه ارزیابی می‌ کنید؟

پاسخ: هر انسانی، خواه صاحب پست و مقام باشد یا خیر و با هر عقیده‌ ای که داشته باشد، باید در برابر رفتارهای خلاف قانون، شرع و حقوق بشر واکنش نشان داده و نباید سکوت کند. در اینجا نباید معترضین را مورد نکوهش قرار داد، بلکه باید تمامی موافقان یا افرادی که در برابر آنچه می‌ گذرد سکوت اختیار می‌ کنند را سرزنش کرد. آنها مسئول هستند و باید مورد بازخواست قرار بگیرند.

در اسلام امر به معروف و نهی از منکر واجب عمومی است. امام علی (ع) می ‌فرماید: «امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید، چرا که اشرار شما بر شما حاکم می شوند؛ سپس دعا می کنید اما دعای شما مستجاب نخواهد شد».

قرار بود پس از پیروزی انقلاب، رفتارهای زمان شاه تکرار نشود، هیچ بی‌ گناهی زندانی نشود، مردم با بحران اقتصادی مواجه نشوند و تغییر و تحولی در تمامی امور صورت گیرد؛ ولی متاسفانه تنها نام انقلاب باقی مانده و محتوای آن به مرور زمان تغییر کرد. هنوز هم رفتارهای خلاف قانون به بهانه ‌های مختلف و با پوششی متفاوت صورت می ‌گیرد و با توجه به اینکه این رفتارها به نام اسلام انجام می‌ شود، چهره اسلام با خشونت، خدشه ‌دار شده است؛ در حالی که اسلام دین رحمت و مهربانی است. در سیره پیامبر اسلام (ص) و امام علی (ع) و دیگر بزرگان هرگز آنچه اکنون می ‌گذرد، صورت نگرفته بود. دین ما همانطور که پیامبرش توصیف شد، رحمتی برای جهانیان است. امام علی (ع) هنگامی که خلخال از پای زن غیرمسلمان کشیده شد، برآشفتند. من احساس می‌کنم از طریق ارسال پیام ‌هایی برای آیت ‌الله خمینی و نصیحت‌های شفاهی به مسئولان وقت ایران، وظیفه خود را انجام دادم.

آیا اکنون فراتر از  مقام (و حقوق) مرجعیت، از حقوق شهروندی برخوردار هستید؟

علیرغم اینکه شرایط من ظاهرا عادی است، ولی روزنامه‌ها از انتشار نظرات من منع شده و در برخی شرایط بسیار نادر، این نظرات را با سانسور و حذف منتشر کردند. برخی از رسانه ‌ها با آزادی اتهامات و موارد خلاف حقیقت را نسبت می‌ دهند که ما اجازه پاسخگویی یا دفاع از خود را نداریم. در برخی موارد نیز انتشار کتاب ‌های علمی و دینی با مشکل مواجه می ‌شود. حسینیه سید الشهدا در کنار منزلم و دفتر من در اصفهان و مشهد نیز هنوز در اختیار نیروهای امنیتی است و دادگاه ویژه روحانیت هنوز آنها را پس نداده است.

نظر شما در مورد این سخن معروف که «انقلاب فرزندان خود را می ‌خورد» چیست؟ آیا معتقدید که انقلاب اسلامی که شما از موسسان آن بوده اید، فرزندان خود را خورده و علیه اصول و پایه‌های اصلی آن شوریده است؟

انقلاب یا تاسیس نظام جمهوری اسلامی، عملی مقدس و عظیم بود که از طریق نهضت همه ملت به رهبری مرحوم آیت‌الله خمینی صورت گرفت. به مردم قول ‌های زیادی از جمله آزادی سیاسی و توسعه اقتصادی و فرهنگی داده شد و اهدافی عالی و با ارزش داشتیم که متاسفانه به بسیاری از آنها دست نیافتیم.

نمی ‌توان موفقیت انقلاب را یک امر کاملا منفی یا کاملا مثبت بدانیم. دستاوردهای مثبتی وجود داشته و همچنین رفتارهای مخالف منافع اسلام و ملت و کشور نیز اتفاق افتاد که متاسفانه به نام اسلام رخ داده و می‌دهد.

برپایی نظام مبتنی بر قانون اساسی پس از انقلاب اسلامی نخستین تجربه بود. قانون اساسی را متخصصان دلسوز ولی بی‌ تجربه نگاشتند و طبیعی است که خلل و تناقضاتی در آن وجود داشته باشد. از جمله این خلل ‌‌ها این است که مسئولیت‌ ها به نوعی بر عهده رییس‌جمهور و قوه مجریه است در حالی که اصل قدرت و حاکمیت در اختیار رهبر است بدون اینکه در قبال این قدرت پاسخگو باشد. با توجه به این امر، بسیاری از امور اساسی و مهم راکد مانده و کسی نیست که پاسخگوی آنها باشد.

مسئولان و متولیان امور پس از آنکه به قدرت رسیدند، به نوعی دچار حزب‌ گرایی و انحصار قدرت شدند. با توجه به این موضوع ببسیاری از نیروهای فعال و مفید به حال کشور، کنار گذاشته شده و اخلاص و پاکی دوران گذشته فراموش شد. به جای برپایی نظامی مبتنی بر عدل، نظامی بر پایه «خودی» و «غیر خودی» شکل گرفته و بی ‌گناهان روانه زندان ‌ها شدند.

نتیجه این سیاست ‌ها این بود که پیشبرد بسیاری از امور بر عهده گروهی خاص قرار گرفت که نصیحت ‌ها و انتقادات را نادیده می ‌گیرند. در سنت الهی و تجربه تاریخی می ‌بینیم هر گاه امور بزرگ بر عهده انسان‌ های کوچک و مسئولیت ‌های کوچک بر عهده افراد بزرگ قرار گیرد، حقوق و منافع کشور ضایع می ‌شود. در نتیجه فقدان تجربه و تک‌ محوری مسئولان و عدم تحمل انتقادات دیگران، پایه و اساس مشکلات و بحران‌ هاست.

آری، می‌ گویند «انقلاب فرزندان خود را می‌ خورد». شرایط اکنون به گونه ‌ای است که آنهایی که در انقلاب نقش داشته و از انقلابی ‌های اصیل بوده و به منافع کشور اهتمام داشتند، کنار گذاشته شدند و در مقابل گروهی خاص به حکومت رسیده و اقتصاد کشور را در دست گرفته‌اند. این راه، راهی کاملا اشتباه است.ما در اوایل انقلاب می ‌گفتیم «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی».

آزادی به معنای آزادی یک گروه خاص از مسئولان نیست، بلکه منظور از این شعار آزادی تمامی ملت است. به یاد می ‌آورم هنگامی که مرحوم آیت ‌الله خمینی در پاریس بود از ایشان سوال شد آیا مارکسیست ‌ها نیز در بیان اعتقادات خود آزاد هستند؟ و ایشان پاسخ داد حتی مارکسیست ‌ها و کمونیست‌ ها نیز در بیان باورهای خود در جمهوری اسلامی آزاد هستند.

اکنون به نقطه ‌ای رسیده‌ایم که آزادی بیان وجود دارد ولی آزادی پس از بیان وجود ندارد. مخالفان به زندان رفته یا با حصر مواجه می‌شوند. این معنی آزادی نیست.

پس از سی سال از تاسیس جمهوری اسلامی، نظر شما در مورد نظریه مشهور «ولایت فقیه» چیست؟ برخی این نظریه را خروج از چارچوب رسالت دین و ورود آن به عرصه قدرت می‌دانند.

نظریه ولایت فقیه (در شکل کلی و با مفهوم صحیح و معقول آن) از جمله مسائل اساسی در فقه اسلامی بوده و عقل و کتاب و سنت بر صحت آن گواهی می‌دهند. با این حال برخی تعابیر به خصوص با اضافه شدن پسوند «مطلقه» به آن و نگاه مطلق و عدم توجه به دیگر اصول قانون از جمله اصول مربوط به حقوق ملت باعث شده تا تناقض ‌ها و موانعی در اداره کشور ایجاد شود که این امر به خودی خود باعث بروز ضرر و زیان شده است.

همان طور که قبلا گفتم، حکومت دینی به دلیل رفتارهایی که آقایان در پیش گرفتند، شکست می‌ خورد. آنها متاسفانه تمامی رفتارهای خود را به نام اسلام توجیه می‌ کنند؛ ولی مردم به اسلام و هر حکومتی که به نام اسلام حکمفرمایی کند، نگاهی مثبت ندارند.

اداره اقتصاد در ایران به خصوص پس از فشارهای بین‌المللی بر کشور در پرونده هسته ‌ای را چگونه ارزیابی می ‌کنید؟ این در حالی ست که دولت به شکل پیوسته از دستاوردهای با ارزش ملت ایران و قدم‌ های بلند اقتصادی از جمله سرمایه‌ گذاری‌های داخلی و خارجی و عمرانی سخن می گوید.

فشارهای بین ‌المللی از جمله عوامل بحران اقتصادی است. ما هم معتقدیم که انرژی هسته‌ای حق ماست، ولی آیا ما حقوق دیگری نداریم که باید بهایی سنگین بابت آن بپردازیم؟ ما در شرایط کنونی با بحرانی بی‌ سابقه مواجه هستیم و مردم ما از نظر اقتصادی با مشکلات زیادی مواجه هستند.

کشوری که منابع متنوع و بسیار زیادی در اختیار دارد، از بسیاری از کشورهایی که نفت و گاز ندارند عقب ‌تر است و این به دلیل عدم وجود سیستم اقتصادی با تدبیر است. مسئولان نیز از طریق ارائه آمارهای غیرواقعی و شعارگونه توجیه‌ هایی غیرقابل قبول می‌آورند.

ما نباید  کشورهای دیگر را با شعارهای تند و بدون پشتوانه علیه خود تحریک کنیم. تندروی به ضرر کشور و ملت است. باید در بحران ‌ها از تمامی متخصصان و افراد خبره و دورنگر استفاده کنیم. امیدوارم آمار و ارقام و گزارش ‌هایی که در مورد پیشرفت در تمامی امور صادر می ‌شود، برای مردم، حتی طبقه ضعیف و کارگران و در زندگی روزمره آنها ملموس باشد.

در حقیقت این مردم هستند که باید نظر خود را در مورد صحت و سقم این ادعاها ارائه دهند. ما شاهد بسیاری از اعتراض ‌ها نسبت به شعارهای بدون پشتوانه اقتصادی از طرف معلم ‌ها و کارگران بودیم که این اعتراض‌ ها باید محترم شمرده شده و به آنها توجه کرد. متاسفانه کشور با مشکلات معیشتی مواجه است. مسئولان کنونی مانند دولت حاکم با تکیه بر شعار گشایش اقتصادی بر روی کار آمده و اندکی پس از آنکه وعده‌ های آنها محقق نشد، شاهد اعتراض‌ ها بودیم.

در کشورهای مختلف به شکل روزمره افراد و گروه ‌هایی را مشاهده می ‌کنیم که به نام دفاع از اسلام دست به عملیات انتحاری (یا شهادت ‌طلبانه) می ‌زنند و بدین ترتیب به جان و مال مردم و منافع کشورهای اسلامی ضرر وارد می‌ کنند. این امر باعث می‌شود تا افکار عمومی جهان نگاهی منفی و بدبینانه نسبت به اسلام و مسلمانان شیعه و سنی پیدا کنند. نظر شما در مورد این پدیده چیست؟

من بارها نظر صریح خود را از طریق پاسخ به سوالاتی که پیرامون عملیات انتحاری مطرح شده داده ‌ام.

تکرار می‌کنم که دین مقدس اسلام، دین عقل و منطق است و با هرگونه خشونت و ترور مخالف است، چرا که این امر سوای اینکه تجاوز به حقوق مردم است، باعث اخلال در نظم و امنیت عمومی می ‌شود.

ادامه ترور و عملیات انتحاری به نام اسلام به شکل‌ های مختلف باعث کشته شدن بی‌ گناهان و مجروح شدن آنها از هر فرقه اسلامی که باشند (از جمله خود فرد انتحاری) می‌شود و رفتاری حرام و خلاف شرع است که ارتباطی به اسلام ندارد. عملیات انتحاری علاوه بر اینکه باعث کشته شدن بی ‌گناهان می ‌شود، به نوعی انداختن خود در هلاکت است که در قرآن به صراحت آن را نهی کرده و عقل نیز آن را ناپسند می ‌داند. در نتیجه ادامه چنین رفتارهایی باعث خدشه‌ دار شدن اسلام در جهان می‌ شود.

برای شما و همکارانتان آرزوی موفقیت دارم.

جنبش راه سبز

رسانه شمایید



Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: